top of page

De verborgen waarheid achter de toren van Babel. Hoogmoed, opstand en goddelijke vergelding.

15 mei 2025
8 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 14 nov

Veel mensen denken dat de toren van Babel gebouwd werd uit angst voor een nieuwe vloed, of dat het alleen een groot bouwwerk was. Maar als we Genesis naast het boek des Oprechten (Jasher) leggen, zien we dat het om iets anders ging: opstand tegen God. In deze blog lezen we wat de Heilige Schriften zeggen over de toren en de mensen die hem bouwden.

Inhoud

Wat zegt Genesis?

ā€œEn de ganse aarde was van enerlei spraak en enerlei woorden.ā€ Genesis 11:1

De mensen kwamen samen en besloten een stad en een toren te bouwen:

ā€œEn zij zeiden: Kom aan, laat ons voor ons een stad bouwen, en een toren, welks opperste in den hemel zij, en laat ons een naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de ganse aarde verstrooid worden!ā€ Genesis 11:4

Genesis vertelt wat zij wilden: een naam voor zichzelf, en niet verstrooid worden. Het boek des Oprechten vertelt wat er nog meer in hun hart was.

Wat het boek des Oprechten erbij vertelt

Volgens het boek des Oprechten kwamen ongeveer zeshonderdduizend mannen bijeen:

ā€œAlle families verzamelden zich, ongeveer zeshonderdduizend mannen en zij gingen op zoek naar een ruim stuk grond waar zij de stad en de toren zouden kunnen bouwen. Zij zochten de hele aarde af en zij vonden niets behalve ƩƩn vallei ten oosten van Sinear, ongeveer twee dagreizen ver lopen. Daar reisden zij naar toe en daar verbleven zij. Zij begonnen met het maken van stenen en branden van vuren om de stad en de toren die zij zich voorgenomen hadden te bouwen te voltooien.ā€ Jasher 9:23-24

En het boek zegt duidelijk wat dit bouwen was:

ā€œDe bouw van de toren was echter een overtreding en zonde van hen en toch begonnen zij haar te bouwen. Terwijl zij in strijd met God, YaHWeH, in de hemel gingen bouwen, overwogen zij in hun harten om oorlog met Hem te voeren en naar de hemel op te stijgen.ā€ Jasher 9:25

De drie groepen en hun plannen

De bouwers verdeelden zich in drie groepen, elk met een eigen plan:

ā€œAl deze mensen en alle families verdeelden zich in drie partijen. De eerste partij zei: ā€˜Wij willen naar de hemel opstijgen en tegen Hem vechten.’ De tweede partij zei: ā€˜Wij zullen naar de hemel opstijgen, daar onze eigen goden plaatsen en hen dienen.’ De derde partij zei: ā€˜Wij zullen naar de hemel opstijgen en Hem doden met bogen en speren.’ God wist alles wat zij deden en al het kwaad dat zij overdachten en Hij zag de stad en toren die zij aan het bouwen waren.ā€ Jasher 9:26

De eerste groep wilde tegen God strijden. Dat is dezelfde hoogmoed als van de morgenster, over wie Jesaja schrijft:

ā€œEn zeidet in uw hart: Ik zal ten hemel opklimmen, ik zal mijn troon boven de sterren Gods verhogen; en ik zal mij zetten op den berg der samenkomst aan de zijden van het noorden. Ik zal boven de hoogten der wolken klimmen, ik zal den Allerhoogste gelijk worden.ā€ Jesaja 14:13-14

De tweede groep wilde haar eigen goden in de hemel zetten. Ook vandaag knielen mensen voor beelden, terwijl God gezegd heeft:

ā€œGij zult u geen gesneden beeld, noch enige gelijkenis maken, van hetgeen boven in den hemel is, noch van hetgeen onder op de aarde is, noch van hetgeen in de wateren onder de aarde is.ā€ Exodus 20:4

De derde groep dacht God te kunnen doden met bogen en speren. Maar Salomo zei al: ā€œZie, de hemelen, ja, de hemel der hemelen zouden U niet begrijpenā€ (1 Koningen 8:27). Geen toren reikt tot God.

Een steen was meer waard dan een mens

De toren werd zo hoog dat het een jaar duurde om boven te komen. En dan staat er:

ā€œZo ging het dus de hele dag door. De ƩƩn klom omhoog en de ander daalde af. Als een steen uit hun handen viel en brak, dan huilden ze er allemaal om, maar als een man viel en stierf, dan keek niemand naar hem om.ā€ Jasher 9:28

Hun hart was koud geworden. Het bouwwerk was belangrijker dan de mens die God naar Zijn beeld gemaakt had. Zo gaat het altijd als mensen hun eigen naam groot willen maken: het werk wordt een afgod, en de naaste telt niet meer.

De pijlen met bloed

Toen gebeurde er iets wat Genesis niet vertelt:

ā€œMaar YaHWeH kende hun gedachten. Het gebeurde dat, terwijl zij bouwden, zij pijlen richting de hemel schoten en dat de pijlen die terug omlaag vielen met bloed besmeurd bij hen terugkeerden. Toen zij dit zagen zeiden zij tegen elkaar: ā€˜Wij hebben zeker iedereen die in de hemel is gedood.ā€™ā€ Jasher 9:29

En het boek legt uit waar dat vandaan kwam:

ā€œDit ging van YaHWeH uit, met de bedoeling om hen op een dwaalspoor te brengen en om hen van het aardoppervlak te vernietigen.ā€ Jasher 9:30

Dit betekent niet dat God liegt, want Hij is God, ā€œDie niet liegen kanā€ (Titus 1:2). Maar wie de waarheid niet wil, laat God over aan de dwaling die hij zelf zoekt. Dat zien we ook bij koning Achab, die de ware profeet niet wilde horen:

ā€œVerder zeide hij: Daarom hoort het woord des Heeren: Ik zag den Heere, zittende op Zijn troon, en al het hemelse heir staande nevens Hem, aan Zijn rechter hand en aan Zijn linkerhand. En de Heere zeide: Wie zal Achab overreden, dat hij optrekke en valle te Ramoth in Gilead? De een nu zeide aldus, en de andere zeide alzo. Toen ging een geest uit, en stond voor het aangezicht des Heeren, en zeide: Ik zal hem overreden. En de Heere zeide tot hem: Waarmede? En hij zeide: Ik zal uitgaan, en een leugengeest zijn in den mond van al zijn profeten. En Hij zeide: Gij zult overreden, en zult het ook vermogen; ga uit en doe alzo.ā€ 1 Koningen 22:19-22

En Paulus schrijft over de laatste tijd:

ā€œEn in alle verleiding der onrechtvaardigheid in degenen, die verloren gaan; daarvoor dat zij de liefde der waarheid niet aangenomen hebben, om zalig te worden. En daarom zal God hun zenden een kracht der dwaling, dat zij de leugen zouden geloven.ā€ 2 Thessalonicenzen 2:10-11

De torenbouwers wilden God doden. God liet hen geloven dat het gelukt was, zodat zij in hun dwaasheid doorgingen tot het oordeel kwam.

Laat Ons nedervaren: tot wie sprak God?

In Genesis 11 zegt God:

ā€œKom aan, laat Ons nedervaren, en laat Ons hun spraak aldaar verwarren, opdat iegelijk de spraak zijns naasten niet hore.ā€ Genesis 11:7

Tot wie sprak God hier? Het boek des Oprechten geeft het antwoord:

ā€œGod zei het volgende tegen de zeventig engelen die het meest bij Hem vooraan stonden, degenen die het dichtste bij Hem waren: ā€˜Kom, laten wij afdalen en hun taal verwarren, zodat de ene mens de taal van zijn naaste niet zal begrijpen,’ en zij deden aldus met hen.ā€ Jasher 9:32

God sprak dus tot Zijn engelen, en zij voerden Zijn opdracht uit. Dat is iets anders dan bij de schepping. Engelen kunnen niet scheppen, want zij zijn zelf geschapen. Daarom staat er direct na ā€œLaat Ons mensen makenā€ (Genesis 1:26): ā€œEn God schiep den mens naar Zijn beeldā€ (Genesis 1:27). EĆ©n God schiep, en Hij deed het alleen:

ā€œAlzo zegt de Heere, uw Verlosser, en Die u geformeerd heeft van den buik af: Ik ben de Heere, Die alles doet, Die den hemel uitbreidt, Ik alleen, en Die de aarde uitspant door Mijzelven.ā€ Jesaja 44:24

Bij Babel gebruikte God Zijn hemelse dienaren, zoals Hij bij Achab een geest uitzond. Niet omdat Hij hulp nodig had, maar omdat het Hem behaagt Zijn dienaren Zijn wil te laten doen.

God strafte hen naar hun daden

Toen hun taal verward was, begrepen de bouwers elkaar niet meer:

ā€œVanaf die dag vergat ieder de taal van zijn naaste en zij begrepen niet langer hoe ze in ƩƩn taal moesten spreken. Als de bouwer daarna kalk of steen, waar hij niet om gevraagd had, uit handen van zijn buurman aannam, dan gooide de bouwer dit weg en gooide het over zijn buurman heen, waardoor hij stierf. Vele dagen ging dit zo door en vele van hen werden op die manier gedood.ā€ Jasher 9:33-34

En God strafte elke groep naar wat zij in hun hart hadden:

ā€œZo sloeg YaHWeH de drie partijen die daar waren en strafte Hij hen vanwege hun daden en ontwerpen. Zij die zeiden: ā€˜Wij zullen naar de hemel opstijgen en onze goden dienen,’ werden als apen en olifanten. Zij die zeiden: ā€˜Wij zullen de hemel bestoken met pijlen,’ werden door YaHWeH gedood. De ene man door toedoen van de ander. De derde partij die bestond uit degenen die zeiden: ā€˜Wij zullen naar de hemel opstijgen en tegen Hem vechten,’ werd door YaHWeH over het gehele aardoppervlak verspreid.ā€ Jasher 9:35

Genesis zegt het kort:

ā€œAlzo verstrooide hen de Heere van daar over de ganse aarde; en zij hielden op de stad te bouwen. Daarom noemde men haar naam Babel; want aldaar verwarde de Heere de spraak der ganse aarde, en van daar verstrooide hen de Heere over de ganse aarde.ā€ Genesis 11:8-9

Van de toren zelf bleef weinig over:

ā€œEn wat de toren die de mensenzonen gebouwd hadden betreft, de aarde opende zijn mond en slokte ƩƩn derde ervan op. Een vuur daalde uit de hemel neer en verbrandde een volgend derde deel. Het laatste deel is tot op deze dag overgebleven. Het is het deel dat omhoog ging en haar omtrek is drie dagen lopen.ā€ Jasher 9:38

Veelgehoorde bezwaren

ā€œWij bouwen samen iets goeds, dat moet God toch zegenen?ā€ Zonder God is elk bouwwerk tevergeefs, hoe mooi het ook lijkt:

ā€œZo de Heere het huis niet bouwt, te vergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan; zo de Heere de stad niet bewaart, te vergeefs waakt de wachter.ā€ Psalm 127:1

ā€œWe doen dit in eenheid, en eenheid is krachtig.ā€ Ja, maar eenheid tegen God is gevaarlijk. Het volk van Babel was ook ƩƩn, in opstand. Zo spreken de koningen der aarde in Psalm 2:

ā€œDe koningen der aarde stellen zich op, en de vorsten beraadslagen te zamen tegen den Heere, en tegen Zijn Gezalfde, zeggende: Laat ons hun banden verscheuren, en hun touwen van ons werpen.ā€ Psalm 2:2-3

Pas op wat je bouwt

De toren van Babel was geen bouwwerk van geloof, maar van trots, eigenwijsheid en opstand. God verwarde hun taal, verstrooide hen en strafte hen naar hun daden. ā€œHovaardigheid is voor de verbreking, en hoogheid des geestes voor den valā€ (Spreuken 16:18).

Alleen God verdient aanbidding, geen mens en geen beeld. Alleen Gods orde brengt zegen, en alleen Zijn Woord blijft staan als alle menselijke bouwwerken vallen. Waar bouw jij op? De Heere Jezus Christus zegt:

ā€œEen iegelijk dan, die deze Mijn woorden hoort en dezelve doet, dien zal Ik vergelijken bij een voorzichtig man, die zijn huis op een steenrots gebouwd heeft.ā€ Mattheüs 7:24
ā€œWant niemand kan een ander fondament leggen, dan hetgeen gelegd is, hetwelk is Jezus Christus.ā€ 1 Korinthe 3:11

Laat je niet misleiden door de torens van deze tijd: valse religie, afgoderij of eigen wijsheid. Bouw je leven op Jezus Christus. Bekeer je dan en keer je af van de zonde, en ga tot Jezus Christus. Laat je daarna dopen door onderdompeling in de Naam van Jezus Christus, en word vervuld met de Heilige Geest. Volhard daarna in de leer van de apostelen en wandel de heilige weg.

Kijk mee met onze online diensten of laat een gebedsverzoek achter via de chat op deze site.

Opmerkingen


↑
bottom of page