top of page

Emotionele discipline: De kracht van beheersing in tijden van vervolging.

20 okt 2025
9 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 14 nov

In een wereld waar emoties regeren en mensen direct reageren op elk gevoel van onrecht, roept God ons op tot iets heel anders: beheersing. Wat leert Gods Woord over het beheersen van onze emoties, over hoe wij reageren op vervolging en over eerlijkheid in alles wat wij doen?

Inhoud

Zegent en vervloekt niet

Paulus geeft een gebod dat tegen onze natuur ingaat:

ā€œZegent hen, die u vervolgen; zegent en vervloekt niet.ā€ Romeinen 12:14

Dit vers is niet makkelijk. Wanneer iemand ons beledigt of aanvalt, wil ons vlees terugslaan met woorden of daden. Maar God roept ons tot iets hogers. Het probleem is niet dat wij emoties hebben, want God heeft ons die gegeven. Het probleem is wanneer onze emoties ons leiden in plaats van Gods Woord:

ā€œDe lankmoedige is beter dan de sterke; en die heerst over zijn geest, dan die een stad inneemt.ā€ Spreuken 16:32

Het glipte er niet zomaar uit

Mensen zeggen vaak: ā€œIk weet niet hoe dat eruit glipte.ā€ Maar woorden glippen er niet zomaar uit, wij spreken ze uit. De Heere Jezus zei: ā€œwant uit den overvloed des harten spreekt de mondā€ (Mattheüs 12:34). Wanneer vloeken, scheldwoorden of woede uit je mond komen, zaten ze al in je hart. Je kunt de duivel niet de schuld geven:

ā€œMaar een iegelijk wordt verzocht, als hij van zijn eigen begeerlijkheid afgetrokken en verlokt wordt. Daarna de begeerlijkheid ontvangen hebbende baart zonde; en de zonde voleindigd zijnde baart den dood.ā€ Jakobus 1:14-15

Jakobus zegt ook: ā€œUit denzelfden mond komt voort zegening en vervloeking. Dit moet, mijn broeders, alzo niet geschiedenā€ (Jakobus 3:10).

Rekenschap voor ieder woord

De Heere Jezus waarschuwde:

ā€œMaar Ik zeg u, dat van elk ijdel woord, hetwelk de mensen zullen gesproken hebben, zij van hetzelve zullen rekenschap geven in den dag des oordeels. Want uit uw woorden zult gij gerechtvaardigd worden, en uit uw woorden zult gij veroordeeld worden.ā€ Mattheüs 12:36-37

Ieder woord telt. Niet alleen de belangrijke woorden, en niet alleen wat je in de samenkomst zegt. Stel je voor dat je voor een rechtbank staat en dat ieder woord dat je ooit gesproken hebt als bewijs wordt voorgelegd: iedere vloek, iedere leugen, ieder gemeen woord. Dat is geen verbeelding, want ā€œGod zal ieder werk in het gericht brengen, met al wat verborgen is, hetzij goed, of hetzij kwaadā€ (Prediker 12:14).

Ben je bekeerd, gedoopt in de Naam van Jezus Christus en vervuld met de Heilige Geest, dan moet wat uit je mond komt zo zijn dat God je er op de dag van het oordeel niet op hoeft aan te spreken. Gods Woord zegt:

ā€œGeen vuile rede ga uit uw mond, maar zo er enige goede rede is tot nuttige stichting, opdat zij genade geve dien, die dezelve horen.ā€ Efeze 4:29

Wanneer mensen je haten

Zegenen wie je vervolgt, betekent dat je mensen die je vals beschuldigen, je naam door het slijk halen of je openlijk aanvallen, niet terugslaat, maar zegent. Wie de waarheid verkondigt, krijgt soms berichten vol haat, dreigementen en vervloekingen, soms zelfs ondertekend met ā€œuw broeder in Christusā€. Maar het antwoord van de Schrift is niet om terug te vervloeken: ā€œVergeldt niemand kwaad voor kwaad. Bezorgt hetgeen eerlijk is voor alle mensenā€ (Romeinen 12:17).

Waarom worden mensen zo boos op de waarheid? Vaak omdat de waarheid hun eigen zonde blootlegt. De woede komt dan niet uit de prediking, maar uit een hart dat met het licht geconfronteerd wordt:

ā€œEn dit is het oordeel, dat het licht in de wereld gekomen is, en de mensen hebben de duisternis liever gehad dan het licht; want hun werken waren boos. Want een iegelijk, die kwaad doet, haat het licht, en komt tot het licht niet, opdat zijn werken niet bestraft worden.ā€ Johannes 3:19-20

Verblijd je in vervolging

De Heere Jezus leerde ons hoe wij moeten reageren op haat:

ā€œZalig zijt gij, wanneer u de mensen haten, en wanneer zij u afscheiden, en smaden, en uw naam als kwaad verwerpen, om des Zoons des mensen wil. Verblijdt u in dien dag, en zijt vrolijk; want, ziet, uw loon is groot in den hemel; want hun vaders deden desgelijks den profeten.ā€ Lukas 6:22-23

ā€œVerblijdt u in dien dag, en zijt vrolijk.ā€ Dat is geen spot, maar een opdracht. Daar zijn redenen voor. Ten eerste laat het zien dat de boodschap raakt. Paulus schreef: ā€œPredik het woord; houd aan tijdelijk, ontijdelijk; wederleg, bestraf, vermaan in alle lankmoedigheid en leerā€ (2 Timotheüs 4:2). Ten tweede ben je in goed gezelschap, want ā€œhun vaders deden desgelijks den profetenā€. En ten derde is het loon groot: ā€œWant ik houde het daarvoor, dat het lijden dezes tegenwoordigen tijds niet is te waarderen tegen de heerlijkheid, die aan ons zal geopenbaard wordenā€ (Romeinen 8:18).

De dreigementen van mensen kunnen hem niet schaden die op God vertrouwt:

ā€œAlle instrument, dat tegen u bereid wordt, zal niet gelukken, en alle tong, die in het gericht tegen u opstaat, zult gij verdoemen; dit is de erve der knechten des Heeren, en hun gerechtigheid is uit Mij, spreekt de Heere.ā€ Jesaja 54:17

Excuses en het antwoord uit de Schrift

Excuus: ā€œIk word emotioneel, ik kan er niets aan doen.ā€ Antwoord uit de Schrift: ā€œMaar de vrucht des Geestes is liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, goedertierenheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, matigheidā€ (Galaten 5:22-23). Matigheid is zelfbeheersing. Wie de Heilige Geest heeft, heeft de kracht om zich te beheersen. Het gaat erom of je wilt, niet of je kunt.

Excuus: ā€œAls ik mij niet verdedig, lopen mensen over mij heen.ā€ Antwoord uit de Schrift: God is je Verdediger. ā€œWreekt uzelven niet, beminden, maar geeft den toorn plaats; want er is geschreven: Mij komt de wraak toe; Ik zal het vergelden, zegt de Heereā€ (Romeinen 12:19). En: ā€œEn zal uw gerechtigheid doen voortkomen als het licht, en uw recht als den middagā€ (Psalm 37:6).

Excuus: ā€œSommige mensen verdienen het om uitgescholden te worden.ā€ Antwoord uit de Schrift:

ā€œVergeldt niet kwaad voor kwaad, of schelden voor schelden, maar zegent daarentegen; wetende, dat gij daartoe geroepen zijt, opdat gij zegening zoudt beĆ«rven.ā€ 1 Petrus 3:9

Zelfs als iemand het zou verdienen, roept God ons tot een hogere standaard. De Heere Jezus vervloekte Zijn vijanden niet, maar bad: ā€œVader, vergeef het hun; want zij weten niet, wat zij doenā€ (Lukas 23:34).

Excuus: ā€œIk moet de waarheid toch verdedigen!ā€ Antwoord uit de Schrift: de waarheid heeft geen vloeken of uitbarstingen nodig. ā€œEen waarachtige lip zal bevestigd worden in eeuwigheid; maar een valse tong is maar voor een ogenblikā€ (Spreuken 12:19).

Eerlijk in alle dingen

Romeinen 12:17 zegt ook: ā€œBezorgt hetgeen eerlijk is voor alle mensen.ā€ Eerlijkheid is voor een gelovige niet vrijblijvend. Denk aan iemand die boodschappen doet, terwijl de caissiĆØre vergeet ƩƩn artikel te scannen. Bij zijn auto merkt hij het op en denkt even: ā€œHaar fout, mooi meegenomen.ā€ Maar dan denkt hij aan Gods Woord, loopt terug en betaalt alsnog. De medewerker zegt verbaasd: ā€œDat zie je niet vaak meer.ā€ EĆ©n kleine daad van eerlijkheid kan een groot getuigenis zijn.

ā€œEen bedriegelijke weegschaal is den Heere een gruwel; maar een volkomen weegsteen is Zijn welgevallen.ā€ Spreuken 11:1

Eerlijkheid geldt voor heel het leven: in zaken geen bedrog en geen vals gewicht, tegenover de overheid ā€œGeeft dan den keizer, dat des keizers is, en Gode, dat Gods isā€ (Mattheüs 22:21), in kleine dingen en in grote dingen. Neem ook nooit gestolen goederen aan.

Excuses over eerlijkheid

Excuus: ā€œNiemand ziet het.ā€ Antwoord uit de Schrift: God ziet het altijd. ā€œWant den Heere aangaande, Zijn ogen doorlopen de ganse aarde, om Zich sterk te bewijzen aan degenen, welker hart volkomen is tot Hemā€ (2 Kronieken 16:9).

Excuus: ā€œHet is maar iets kleins.ā€ Antwoord uit de Schrift:

ā€œDie getrouw is in het minste, die is ook in het grote getrouw; en die in het minste onrechtvaardig is, die is ook in het grote onrechtvaardig.ā€ Lukas 16:10

Excuus: ā€œEen groot bedrijf merkt het toch niet.ā€ Antwoord uit de Schrift: het maakt niet uit van wie het is. ā€œGij zult niet stelen, en gij zult niet liegen, noch valselijk handelen, een iegelijk tegen zijn naasteā€ (Leviticus 19:11).

Excuus: ā€œMijn gezin heeft het nodig, God begrijpt het wel.ā€ Antwoord uit de Schrift: God voorziet, maar Hij zegent geen diefstal. Ook een koelkast of televisie die ergens gestolen is, blijft gestolen, al wordt hij goedkoop aangeboden. ā€œGij zult niet stelenā€ (Exodus 20:15). Daarvoor bestaan geen goede redenen.

Predikers die de mensen willen behagen

Er zijn ook predikers die de Naam van God gebruiken voor eigen gewin. Zij beloven zegeningen voor geld, verdraaien de Schrift en vermijden moeilijke waarheden, uit angst voor lege collectezakken of voor hun populariteit. Gods Woord waarschuwt:

ā€œEn zij zullen door gierigheid, met gemaakte woorden, van u een koopmanschap maken; over welke het oordeel van over lang niet ledig is, en hun verderf sluimert niet.ā€ 2 Petrus 2:3

Waarom prediken velen niet de volle waarheid? ā€œWant zij hadden de eer der mensen lief, meer dan de eer van Godā€ (Johannes 12:43). Stel je een prediker voor die zegt dat hij tegen scheiden en hertrouwen is, maar voor een jubileum een spreker uitnodigt die hertrouwen goedpraat, omdat diens gemeente groot is en veel zal geven. Dat is je overtuiging verkopen voor geld. De profeet Micha zei daarover:

ā€œHaar hoofden rechten om geschenken, en haar priesters leren om loon, en haar profeten waarzeggen om geld; nog steunen zij op den Heere, zeggende: Is de Heere niet in het midden van ons? Ons zal geen kwaad overkomen.ā€ Micha 3:11

Wordt toornig, en zondigt niet

Zonder beheersing ben je kwetsbaar voor iedere aanval, verleiding en provocatie:

ā€œEen man, die zijn geest niet wederhouden kan, is een opengebrokene stad zonder muur.ā€ Spreuken 25:28

Paulus schrijft: ā€œWordt toornig, en zondigt niet; de zon ga niet onder over uw toornigheidā€ (Efeze 4:26). Er staat niet dat je nooit boos mag worden. Maar je mag in je boosheid niet zondigen, en je mag haar niet laten voortduren. ā€œWant de toorn des mans werkt Gods gerechtigheid nietā€ (Jakobus 1:20).

Stel je voor dat twee kerkgangers op het terrein van de kerk tegen elkaar staan te schreeuwen, klaar om te vechten. Dat hoort nooit te gebeuren onder gelovigen. Paulus vroeg zelfs over rechtszaken tussen broeders: ā€œWaarom lijdt gij niet liever ongelijk? Waarom lijdt gij niet liever schade?ā€ (1 Korinthe 6:7). Wie in Christus is, lost geschillen op naar het Woord, niet met vechten of schelden.

De vreze des Heeren

De vreze des Heeren is in onze tijd bijna verdwenen. Zonder die vreze zien mensen God niet als Rechter, voelen zij zich niet verantwoordelijk voor hun woorden en daden, en leven zij alsof er geen eeuwigheid is. Maar:

ā€œDe vreze des Heeren is het beginsel der wijsheid, en de wetenschap der heiligen is verstand.ā€ Spreuken 9:10

Gods Woord waarschuwt ons niet om ons bang te maken, maar om ons te redden. God laat ons de gevolgen van de zonde zien, zodat wij niet verloren gaan: ā€œVreselijk is het te vallen in de handen des levenden Godsā€ (HebreeĆ«n 10:31). Die ernst brengt ons terug op de rechte weg.

Wat God duidelijk geboden heeft

De duivel probeert mensen af te leiden: met vermaak, met geld en bezit, met praatjes die goed klinken maar niet de waarheid zijn. Paulus vreesde daarvoor: ā€œDoch ik vrees, dat niet enigszins, gelijk de slang Eva door haar arglistigheid bedrogen heeft, alzo uw zinnen bedorven worden, om af te wijken van de eenvoudigheid, die in Christus isā€ (2 Korinthe 11:3). Toch heeft God duidelijk gezegd wat wij moeten doen. In 2 Esdras staat:

ā€œWant God heeft ernstig geboden degenen die komen zouden, als zij kwamen, wat zij zouden doen om te leven, en wat zij zouden onderhouden om niet gestraft te worden. Maar zij zijn niet gehoorzaam geweest, en hebben hem wedersproken, en hebben zichzelf ijdele gedachten verdicht.ā€ 2 Esdras 7:21-22

Dat is de toestand van veel mensen vandaag. Zij negeren Gods geboden, verzinnen hun eigen waarheid en misleiden zichzelf over de gevolgen. Een ware prediker leert je wat God vraagt, zodat je niet gestraft wordt maar leeft.

Wandel in beheersing

Wees snel om te horen en traag om te spreken: ā€œZo dan, mijn geliefde broeders, een iegelijk mens zij ras om te horen, traag om te spreken, traag tot toornā€ (Jakobus 1:19). Zegen je vijanden en bid voor hen:

ā€œMaar Ik zeg u: Hebt uw vijanden lief; zegent ze, die u vervloeken; doet wel dengenen, die u haten; en bidt voor degenen, die u geweld doen, en die u vervolgen.ā€ Mattheüs 5:44

Wees eerlijk in kleine dingen, en verblijd je als je om de waarheid gehaat wordt. Voor wie zo wandelt, is er een groot loon: ā€œEn zie, Ik kom haastiglijk en Mijn loon is met Mij, om een iegelijk te vergelden, gelijk zijn werk zal zijnā€ (Openbaring 22:12).

ā€œWelgelukzalig zijn de oprechten van wandel, die in de wet des Heeren gaan. Welgelukzalig zijn zij, die Zijn getuigenissen onderhouden, die Hem van ganser harte zoeken.ā€ Psalm 119:1-2

Dit is de roeping: wandel in beheersing, in eerlijkheid en in gehoorzaamheid. Het is niet makkelijk, maar het is de weg naar het ware leven. Wil jij die weg gaan? Bekeer je dan en keer je af van de zonde, en ga tot Jezus Christus. Laat je daarna dopen door onderdompeling in de Naam van Jezus Christus, en word vervuld met de Heilige Geest. Volhard daarna in de leer van de apostelen en wandel de heilige weg.

Kijk mee met onze online diensten of laat een gebedsverzoek achter via de chat op deze site.

Opmerkingen


↑
bottom of page