top of page

Vernieuwd denken: Waarom veranderen geen optie is, maar een opdracht.

20 sep
7 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 14 nov

Waarom oude denkpatronen ons zo vasthouden, en waarom Gods Woord ons niet vraagt om onszelf te verbeteren, maar om vernieuwd te worden.

Inhoud

“Zo ben ik nu eenmaal”

Bijna iedereen kent het: je wilt iets aan jezelf veranderen, maar na een paar weken zit je weer in hetzelfde patroon. Een kort lontje, een slechte gewoonte, een verkeerde manier van denken over jezelf of over anderen. Het lijkt maar niet weg te gaan. Veel mensen leggen zich er uiteindelijk bij neer: “Zo ben ik nu eenmaal.”

De Heilige Schriften spreken daar heel duidelijk over. Paulus schrijft:

“En wordt dezer wereld niet gelijkvormig; maar wordt veranderd door de vernieuwing uws gemoeds, opdat gij moogt beproeven, welke de goede, en welbehagelijke en volmaakte wil van God zij.” Romeinen 12:2

Dat is geen vrijblijvend advies. Het is een opdracht van God aan ieder die Hem wil dienen. En het is ook een belofte: verandering is mogelijk. Niet door een beetje bijschaven aan de buitenkant, maar door de vernieuwing van het gemoed, van binnenuit.

Wat is vernieuwing van het denken?

Vernieuwing van het denken is meer dan positief denken, en meer dan het voornemen om je beter te gedragen. Paulus noemt het het afleggen van de oude mens en het aandoen van de nieuwe:

“Te weten dat gij zoudt afleggen, aangaande de vorige wandeling, den ouden mens, die verdorven wordt door de begeerlijkheden der verleiding; En dat gij zoudt vernieuwd worden in den geest uws gemoeds, En den nieuwen mens aandoen, die naar God geschapen is in ware rechtvaardigheid en heiligheid.” Efeze 4:22-24

Het gaat dus niet om een uiterlijke verbetering, maar om een nieuwe mens, “naar God geschapen in ware rechtvaardigheid en heiligheid”. Wie alleen zijn gedrag bijstuurt terwijl zijn hart hetzelfde blijft, valt steeds terug in hetzelfde patroon. God wil het hart zelf vernieuwen.

“Zo dan, indien iemand in Christus is, die is een nieuw schepsel; het oude is voorbijgegaan, ziet, het is alles nieuw geworden.” 2 Korinthe 5:17

Waar de vernieuwing begint

Waar begint die vernieuwing? Niet bij onze eigen wilskracht, maar bij God. Paulus schrijft aan Titus:

“Heeft Hij ons zalig gemaakt, niet uit de werken der rechtvaardigheid, die wij gedaan hadden, maar naar Zijn barmhartigheid, door het bad der wedergeboorte en vernieuwing des Heiligen Geestes;” Titus 3:5

Het bad der wedergeboorte en de vernieuwing des Heiligen Geestes: dat is het begin. De Heere Jezus zei tegen Nicodemus:

“Jezus antwoordde: Voorwaar, voorwaar zeg Ik u: Zo iemand niet geboren wordt uit water en Geest, hij kan in het Koninkrijk Gods niet ingaan.” Johannes 3:5

Een mens wordt nieuw wanneer hij zich bekeert, gedoopt wordt in de Naam van Jezus Christus en de Heilige Geest ontvangt (Handelingen 2:38). God beloofde het al door Ezechiël:

“En Ik zal u een nieuw hart geven, en zal een nieuwen geest geven in het binnenste van u; en Ik zal het stenen hart uit uw vlees wegnemen, en zal u een vlesen hart geven. En Ik zal Mijn Geest geven in het binnenste van u; en Ik zal maken, dat gij in Mijn inzettingen zult wandelen, en Mijn rechten zult bewaren en doen.” Ezechiël 36:26-27

Een nieuw hart en Gods Geest in het binnenste: dat is geen opknapbeurt, maar een nieuwe kern. En de Geest maakt dat wij in Gods inzettingen kunnen wandelen. Daarna vraagt God wel onze medewerking, elke dag opnieuw.

Veelgehoorde excuses

Wie zegt niet te kunnen veranderen, heeft daar vaak een reden voor. We leggen de meest gehoorde naast wat Gods Woord zegt.

“Zo ben ik nu eenmaal, dat verander ik niet meer.” Karakter en gewoonten lijken vast te liggen. Maar God belooft juist een nieuw hart en een nieuwe geest (Ezechiël 36:26). En Hij maakt af wat Hij begint:

“Vertrouwende ditzelve, dat Hij, Die in u een goed werk begonnen heeft, dat voleindigen zal tot op den dag van Jezus Christus;” Filippenzen 1:6

“Het kost te veel tijd en moeite, ik geef het op.” Na een paar mislukte pogingen lijkt opgeven de enige weg. Gods Woord erkent dat het tijd kost, maar geeft geen vrijbrief om te stoppen:

“Doch laat ons, goed doende, niet vertragen; want te zijner tijd zullen wij maaien, zo wij niet verslappen.” Galaten 6:9

Denk aan een eik die net geplant is. Na een jaar is er boven de grond nauwelijks iets te zien. Toch groeit er veel: onder de grond, in de wortels. Wie de boom na een jaar opgeeft omdat er “niets gebeurt”, mist juist het fundament voor alles wat daarna groeit. De Schrift spreekt ook over lopen “met lijdzaamheid” in de loopbaan die ons voorgesteld is (Hebreeën 12:1).

“Mijn omgeving bepaalt wie ik ben.” Opvoeding, cultuur en de mensen om je heen hebben invloed. De Schrift zegt zelf: “Kwade samensprekingen verderven goede zeden” (1 Korinthe 15:33). Maar dezelfde Schrift zegt: “Wordt dezer wereld niet gelijkvormig.” Daniël leefde aan het hof van Babel, in een cultuur die hem een andere kant op wilde vormen, en toch “nam Daniël voor in zijn hart, dat hij zich niet zou ontreinigen” (Daniël 1:8).

“God neemt mij aan zoals ik ben, dus ik hoef niet te veranderen.” Het is waar dat ieder mens tot God mag komen zoals hij is. Maar God roept hem tot bekering, en wil hem niet laten zoals hij was. “God ... verkondigt nu allen mensen alom, dat zij zich bekeren” (Handelingen 17:30). Paulus stelt de vraag met opzet scherp:

“Wat zullen wij dan zeggen? Zullen wij in de zonde blijven, opdat de genade te meerder worde? Dat zij verre. Wij, die der zonde gestorven zijn, hoe zullen wij nog in dezelve leven?” Romeinen 6:1-2

En de genade van God onderwijst ons juist om anders te gaan leven:

“Want de zaligmakende genade Gods is verschenen aan alle mensen. En onderwijst ons, dat wij, de goddeloosheid en de wereldse begeerlijkheden verzakende, matig en rechtvaardig, en godzalig leven zouden in deze tegenwoordige wereld;” Titus 2:11-12

“Het is te laat voor mij, ik heb al te veel fout gedaan.” De gelijkenis van de verloren zoon zegt iets anders. Na jaren van verkeerde keuzes keert de zoon terug, en:

“En opstaande ging hij naar zijn vader. En als hij nog ver van hem was, zag hem zijn vader, en werd met innerlijke ontferming bewogen; en toe lopende, viel hem om zijn hals, en kuste hem.” Lukas 15:20

De vader rent zijn zoon tegemoet. God belooft: “Al waren uw zonden als scharlaken, zij zullen wit worden als sneeuw” (Jesaja 1:18). Zolang je leeft, is het niet te laat om je te bekeren.

“Mijn gedachten komen vanzelf op, die kan ik niet sturen.” Gedachten komen soms op zonder dat je erom vraagt. Maar Gods Woord roept ons op er iets mee te doen: “alle gedachte gevangen leiden tot de gehoorzaamheid van Christus” (2 Korinthe 10:5). En Paulus zegt waar we wel aan moeten denken:

“Voorts, broeders, al wat waarachtig is, al wat eerlijk is, al wat rechtvaardig is, al wat rein is, al wat liefelijk is, al wat wel luidt, zo er enige deugd is, en zo er enige lof is, bedenkt datzelve;” Filippenzen 4:8

Je kunt niet voorkomen dat er een vogel over je hoofd vliegt, maar je kunt wel voorkomen dat hij een nest in je haar bouwt. Zo is het ook met gedachten. Je kunt niet altijd tegenhouden dat ze opkomen, maar je kiest wel of je ze laat blijven en groeien.

Leven in een wereld die je denken vormt

Wij leven in een samenleving waarin steeds minder mensen God dienen, met veel welvaart, veel prestatiedruk en een sterke nadruk op het eigen ik. Mensen ontlenen hun waarde aan hun werk, hun uiterlijk, hun bezit of de blik van anderen op sociale media. Dat zijn wankele fundamenten, want ze kunnen elk moment wegvallen.

Vernieuwing van het denken betekent hier heel concreet: niet langer geloven dat meer bezit, meer aanzien of meer controle je rust geeft, en je waarde zoeken in wie je bent in God. Wie naar de Geest leeft, bedenkt wat des Geestes is:

“Want die naar het vlees zijn, bedenken, dat des vleses is; maar die naar den Geest zijn, bedenken, dat des Geestes is. Want het bedenken des vleses is de dood; maar het bedenken des Geestes is het leven en vrede;” Romeinen 8:5-6

Samen in de gemeente

God laat ons hierin niet alleen staan. Hij heeft de gemeente gegeven:

“En laat ons op elkander acht nemen, tot opscherping der liefde en der goede werken; En laat ons onze onderlinge bijeenkomst niet nalaten, gelijk sommigen de gewoonte hebben, maar elkander vermanen; en dat zoveel te meer, als gij ziet, dat de dag nadert.” Hebreeën 10:24-25

“Ijzer scherpt men met ijzer; alzo scherpt een man het aangezicht zijns naasten” (Spreuken 27:17). In de gemeente bemoedigen wij elkaar, vermanen wij elkaar in liefde, en helpen wij elkaar wanneer de oude mens weer de kop opsteekt. Zo groeien we samen in de vernieuwing die God begonnen is.

Elke dag opnieuw

Vernieuwing van het denken is geen eenmalige gebeurtenis, maar een weg die je elke dag gaat. Gods Woord wijst ons daarvoor een paar dingen aan:

  • Gebed, waarin je God vraagt om een rein hart en een vernieuwde geest, en niet alleen om andere omstandigheden.

  • Dagelijks Gods Woord lezen en overdenken, als voedsel voor je denken (Psalm 1:2-3).

  • Bewust kiezen wat je toelaat: waar je aandacht naartoe gaat, vormt je denken.

  • De onderlinge bijeenkomst niet nalaten, en mensen om je heen hebben die je mogen vermanen.

  • Geduld, zonder de eerste tegenslag te zien als bewijs dat het niet lukt.

Geen van de excuses houdt stand tegenover Gods Woord. Niet omdat veranderen makkelijk is, maar omdat het niet afhangt van eigen kracht. Het is Gods werk, door Zijn Geest, en Hij zal het voleindigen. Wil je vernieuwd worden? Bekeer je dan en keer je af van de zonde, en ga tot Jezus Christus. Laat je daarna dopen door onderdompeling in de Naam van Jezus Christus, en word vervuld met de Heilige Geest. Volhard daarna in de leer van de apostelen en wandel de heilige weg.

“En Petrus zeide tot hen: Bekeert u, en een iegelijk van u worde gedoopt in den Naam van Jezus Christus, tot vergeving der zonden; en gij zult de gave des Heiligen Geestes ontvangen.” Handelingen 2:38

Kijk mee met onze online diensten of laat een gebedsverzoek achter via de chat op deze site.

Opmerkingen


↑
bottom of page