De vijf operaties van God: Hoe functioneert het lichaam van Christus?

In onze moderne tijd zijn er veel discussies over de vijfvoudige bediening in de kerk. Apostelen, profeten, evangelisten, herders en leraars, we horen regelmatig over deze diensten. Maar voordat God ooit een mens stuurde om te dienen, voordat er apostelen of profeten waren, legde Hij iets fundamenteels vast in de schepping zelf. Dit fundament bepaalt hoe wij als lichaam van Christus zouden moeten functioneren.

Laten we dieper graven dan de bekende begrippen en ontdekken wat God ons leert over Zijn operaties, operaties die Hij eerst in Zichzelf had, voordat Hij de mens naar Zijn beeld schiep.

Het fundament: God manifesteert Zich in vlees

Voordat we kunnen begrijpen hoe de kerk functioneert, moeten we eerst begrijpen waarom God Zich manifesteerde in menselijk vlees. Johannes 1:14 zegt: "En het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond, en wij hebben zijn heerlijkheid aanschouwd, een heerlijkheid als van de Eniggeborene van de Vader, vol van genade en waarheid."

God kwam in vlees om ons een patroon te geven, een levend voorbeeld van hoe Hij gediend wil worden. Toen we Jezus Christus zagen bidden, zagen we hoe wij moeten bidden. Toen we over Zijn vasten lazen, leerden we wat er gebeurt wanneer wij vasten. Toen Hij gedoopt werd, gaf Hij ons niet alleen een voorbeeld van de doop zelf, maar ook van wie er mag dopen.

Veel kerken vandaag de dag zeggen dat iedereen mag dopen, zolang het maar "in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest" gebeurt. Maar let op: Johannes de Doper was vervuld met de Heilige Geest vanaf de moederschoot (Lukas 1:15). God zorgde ervoor dat degene die Jezus Christus doopte, de Geest had. Dit leert ons dat niet zomaar iedereen mag dopen, de persoon die doop bedient, moet zelf de Heilige Geest hebben.

Dit principe zien we ook terug in de vroege kerk. In Handelingen 8 probeerde Simon de tovenaar de gave van de Heilige Geest te kopen. Petrus antwoordde scherp: "Uw geld ga met u ten verderve" (Handelingen 8:20). Waarom? Omdat geestelijke autoriteit niet te koop is en niet zomaar door iedereen uitgeoefend kan worden. Er is een geestelijke kwalificatie nodig.

De mens: Tussen aarde en hemel

Om te begrijpen hoe wij functioneren, moeten we eerst begrijpen uit wat wij bestaan. Jezus Sirach (Ecclesiasticus) 17:1 zegt: "De Heere heeft de mens geschapen uit de aarde, en doet hem daarin wederkeren."

Genesis 2:7 legt het nog duidelijker uit: "Toen formeerde de HEERE God de mens uit het stof van de aardbodem, en blies de levensadem in zijn neusgaten; zo werd de mens tot een levend wezen."

Hier zien we twee componenten:

1. Het aardse deel; het stof, het lichaam, de tempel

2. Het hemelse deel; de adem van God, de Geest

De mens is niet volledig aards, noch volledig hemels. Wij staan tussen deze twee werelden. Ons lichaam komt uit de aarde en keert terug naar de aarde. Maar de adem die God in ons blies, dat is de Geest van God zelf.

Job 27:3 bevestigt dit: "Zolang mijn adem in mij is en Gods Geest in mijn neus..." De adem van het leven ÍS de Geest van God.

Een illustratie: De inactieve pop

Stel je een prachtig gemaakte pop voor, perfect gevormd, met ogen, oren, mond, handen en voeten. Maar deze pop ligt bewegingloos op de grond. Waarom? Omdat er geen leven in zit. Pas wanneer de poppenspeler zijn hand erin steekt en de pop tot leven brengt, kan deze bewegen en functioneren.

Zo was Adam voordat God in hem blies, perfect gevormd, maar dood. Geen beweging, geen leven. Toen God Zijn Geest in Adam blies, gebeurden er twee dingen:

1. De Geest nam iets van het lichaam; zijn vorm, zijn gestalte, zijn naam

2. Het lichaam nam iets van de Geest; kracht, beweging, leven

Dit zien we bij Henoch. Hebreeën 11:5 zegt: "Door het geloof is Henoch weggenomen, zodat hij de dood niet zou zien, en hij werd niet gevonden, omdat God hem had weggenomen." Henoch's lichaam werd veranderd, het sterfelijke werd onsterfelijk. Maar de naam "Henoch" bleef bestaan, omdat de Geest de identiteit van de mens overnam.

Dit heeft belangrijke implicaties voor ons begrip van de opstanding. Veel christenen denken dat ze hun huidige fysieke lichaam behouden in de hemel. Maar 1 Korinthe 15:50 is duidelijk: "Vlees en bloed kunnen het Koninkrijk van God niet beërven." Net zoals bij Henoch zal ons lichaam getransformeerd worden. We behouden onze identiteit, onze naam, ons 'ik' , maar ons lichaam wordt veranderd van sterfelijk naar onsterfelijk. De Geest neemt over wat essentieel is aan onze persoonlijkheid, maar het vlees moet achter blijven.

Waarom moest Adam vallen?

Een veelgehoorde vraag is: Moest Adam wel vallen? Kon God niet een perfecte wereld scheppen zonder zonde?

Het antwoord vinden we in 1 Petrus 1:18-20: "U weet immers dat u niet met vergankelijke dingen, zilver of goud, vrijgekocht bent van uw zinloze levenswandel, die u door uw vaderen overgeleverd bent, maar met het kostbaar bloed van Christus, als van een onberispelijk en smetteloos Lam. Hij was wel van tevoren gekend, vóór de grondlegging van de wereld, maar is geopenbaard in de laatste tijden omwille van u."

Let op: Christus als offer was voorbestemd vóór de grondlegging van de wereld. Als God een offer voorbestemde om de zonde weg te nemen, dan moest er ook zonde komen om weg te nemen. Je hebt geen medicijn nodig als er geen ziekte is. Je hebt geen Redder nodig als er niets is om van gered te worden.

Adam's val was geen vergissing of een verrassing voor God. Het was onderdeel van Gods raamwerk, Zijn eeuwige plan om Zichzelf als Redder te openbaren. Daarom wordt Jezus Christus ook de "laatste Adam" genoemd (1 Korinthe 15:45). Er is geen "tweede Adam" nodig als de eerste niet valt.

Dit roept natuurlijk vragen op over Gods rechtvaardigheid. Hoe kan God Adam straffen voor iets wat Hij voorbestemde? Hier moeten we het mysterie van Gods soevereiniteit en menselijke verantwoordelijkheid erkennen. Jakobus 1:13 zegt duidelijk: "God kan niet verzocht worden door het kwade en Hij verzoekt ook zelf niemand." God dwong Adam niet om te zondigen, Adam maakte een vrije keuze. Maar God, die alles weet, wist wat Adam zou kiezen en bouwde zelfs die keuze in Zijn verlossingsplan. Dit is wat Romeinen 11:33 bedoelt met "O, diepte van de rijkdom, zowel van de wijsheid als van de kennis van God! Hoe ondoorgrondelijk zijn zijn oordelen en onnaspeurlijk zijn wegen!"

De vijf operaties van God

Nu komen we bij de kern van onze bespreking. Jezus Sirach (Ecclesiasticus) 17:5-6 zegt: "Zij ontvingen het gebruik van de vijf handelingen des Heeren. En in de zesde plaats deelde Hij hun het verstand mee."

Let goed op de volgorde: eerst de vijf operaties, daarna het verstand. Dit is cruciaal. Verstand komt ná de operaties, niet ervoor.

Deze vijf operaties zijn wat wij vandaag onze vijf zintuigen noemen:

1. Zien (ogen)

2. Horen (oren)

3. Ruiken (neus)

4. Proeven (mond)

5. Voelen (aanraking)

Maar dit zijn niet zomaar menselijke functies. Dit zijn de operaties van God Zelf, die Hij eerst had voordat Hij de mens schiep. Toen God zei: "Laat Ons mensen maken naar Ons beeld" (Genesis 1:26), betekende dat dat wij deze goddelijke operaties erfden.

Operatie 1: De ogen; Het licht van het lichaam

De eerste ogen waren de ogen van God. 2 Kronieken 16:9 zegt: "Want de ogen van de HEERE doorkruisen de hele aarde, om Zijn kracht te bewijzen aan hen wier hart volkomen op Hem gericht is."

Gods ogen zien alles, niets is verborgen voor Hem. En toen Hij ons maakte, gaf Hij ons ook ogen. Maar onze ogen zijn niet alleen fysieke organen; ze zijn spirituele poorten.

Mattheüs 6:22-23 zegt: "De lamp van het lichaam is het oog. Als dan uw oog zuiver is, zal heel uw lichaam verlicht zijn. Maar als uw oog slecht is, zal heel uw lichaam duister zijn. Als dan het licht dat in u is, duisternis is, hoe groot is dan die duisternis!"

Veel christenen denken dat dit alleen over fysiek kijken gaat, geen slechte films kijken of naar verkeerde dingen staren. Maar het gaat dieper. Je ogen bepalen je geestelijke richting. Wat je toelaat in je geest door middel van je ogen, vult je hele wezen.

Een schriftgeleerde kan de hele dag naar de Bijbel kijken en toch in duisternis zijn, als zijn hart niet zuiver is. Het gaat niet alleen om wát je ziet, maar om hóe je kijkt, met welke intentie, met welk hart.

In de Nederlandse samenleving zien we dit duidelijk terug. Veel mensen groeien op in een christelijke omgeving, gaan naar de kerk, lezen hun Bijbel, maar hun ogen zijn niet echt geopend. Ze zien de letters, maar niet de waarheid. Ze kijken naar de traditie, maar niet naar Christus. Jesaja 6:9-10 waarschuwde hier al voor: "Hoor steeds, maar begrijp niet, zie steeds, maar erken niet." Er is een geestelijk zien nodig dat verder gaat dan het fysieke.

Operatie 2: Het gehoor; Horen met begrip

God hoort alles. Psalm 94:9 vraagt: "Hij die het oor gevormd heeft, zou Hij niet horen?"

Onze oren zijn ook erfgoed van God. Maar evenals bij de ogen, gaat het niet alleen om het fysieke horen. Jesaja 6:9 zegt: "Hoor steeds, maar begrijp niet." Je kunt horen zonder te begrijpen.

Dit is waarom Jezus Christus vaak zei: "Wie oren heeft om te horen, laat hij horen!" (Mattheüs 11:15). Hij sprak tot mensen die fysiek konden horen, maar geestelijk doof waren.

Romeinen 10:17 zegt: "Het geloof is dus uit het horen, en het horen door het Woord van God." Geloof komt niet automatisch van horen. Het komt van horen mét begrip, van luisteren met een open hart.

Veel kerken maken hier een grote fout. Ze denken dat als mensen maar naar genoeg preken luisteren, ze vanzelf geloven. Maar je kunt je hele leven naar de waarheid luisteren en toch verloren gaan, als je hart gesloten is.

Illustratie: De hardhorige kerkgemeente

Stel je een kerk voor waar elke zondag de waarheid wordt gepredikt. De Bijbel wordt vers voor vers uitgelegd. Maar de kerkgemeente luistert met vooringenomen oren. Ze filteren alles door hun traditie, hun denominatie, hun persoonlijke voorkeur.

Sommigen horen alleen wat hun doctrine bevestigt. Anderen horen alleen wat hun pastor zegt, niet wat de Bijbel zegt. Weer anderen horen wel, maar doen niets met wat ze horen, zoals de vergeetachtige hoorder uit Jakobus 1:23-24.

Dit is geen fysiek gehoorprobleem, het is een geestelijk probleem. Hun oren werken, maar hun hart is gesloten.

In Nederland hebben we een unieke uitdaging met betrekking tot geestelijk horen. Onze cultuur waardeert individualisme en persoonlijke interpretatie. Mensen zeggen: "Dat is jouw waarheid, ik heb mijn eigen waarheid." Maar Johannes 8:32 zegt: "U zult de waarheid kennen en de waarheid zal u vrijmaken", niet 'jouw waarheid' of 'mijn waarheid', maar DÉ waarheid. Geestelijk horen betekent erkennen dat Gods Woord de absolute waarheid is, ongeacht onze persoonlijke mening of culturele achtergrond.

Operatie 3: De reuk; De geur van offers

God ruikt. Dit klinkt vreemd voor veel mensen, maar de Bijbel is hier duidelijk over. Genesis 8:21 zegt: "De HEERE rook de aangename geur." Dit was na Noachs offer.

Openbaring 5:8 spreekt over "gouden schalen, vol reukwerk, dat zijn de gebeden van de heiligen." Onze gebeden hebben een geur voor God.

Dit betekent dat God niet alleen ziet en hoort wat wij doen, maar dat Hij ook "ruikt" of onze dienst aangenaam is voor Hem. Net zoals een slecht ruikend offer God beledigt, zo zijn er gebeden en aanbidding die voor God stinken.

Hier maken veel kerken een kritieke fout. Ze denken dat God alle aanbidding accepteert, zolang het maar "oprecht" is. Maar Kain was ook oprecht in zijn offer, en God verwierp het (Genesis 4:5). Het gaat niet alleen om oprechtheid; het gaat om gehoorzaamheid.

Filippenzen 4:18 spreekt over giften als "een aangename geur, een welgevallig offer, God behaaglijk." Maar Spreuken 15:8 zegt: "Het offer van de goddelozen is voor de HEERE een gruwel."

De reukzin van God onderscheidt tussen wat aangenaam en wat walgelijk is in Zijn neus. Ons spirituele leven moet een aangename geur uitstralen, door gehoorzaamheid, oprechtheid en heiligheid.

In de praktijk betekent dit dat we moeten evalueren of onze gemeenschap, onze aanbidding en ons persoonlijk leven een aangename geur voor God zijn. Een kerk kan prachtige muziek hebben, een grote kerkgemeente en veel activiteiten, maar als er ongehoorzaamheid is aan Gods Woord, zoals het accepteren van zonden die God veroordeelt, het negeren van Zijn geboden, of het compromis sluiten met de wereld, dan is het een stinkend offer in plaats van een aangename geur. Amos 5:21-23 waarschuwt hiervoor: "Ik haat, Ik verfoei uw feesten... Doe het rumoer van uw liederen van Mij weg." God wil geen lege rituelen, maar gehoorzame harten.

Operatie 4: De smaak; Proef en zie

Psalm 34:9 nodigt ons uit: "Proef en zie dat de HEERE goed is!"

God heeft smaak. Hij onderscheidt tussen wat goed en wat slecht is. En Hij gaf ons een tong om te proeven. Maar onze geestelijke smaak moet getraind worden.

Hebreeën 5:14 spreekt over volwassenen "die door voortdurend gebruik hun zintuigen geoefend hebben tot onderscheiding van zowel het goede als het kwade."

Let op: onze zintuigen moeten geoefend worden. Ze functioneren niet automatisch op het hoogste niveau. Net zoals een baby eerst alles in zijn mond stopt en langzaam leert wat lekker en wat vies is, zo moeten wij leren om geestelijk te onderscheiden.

Veel gelovigen hebben een onderontwikkelde geestelijke smaak. Ze kunnen het verschil niet proeven tussen ware leer en valse leer, tussen gezonde voeding en gif. Dit is waarom Paulus waarschuwt in 2 Timotheüs 4:3: "Want er zal een tijd komen dat zij de gezonde leer niet zullen verdragen."

Illustratie: De vervuilde smaak

Stel je iemand voor die jarenlang alleen maar fastfood heeft gegeten, hamburgers, friet, pizza, chips. Als je zo iemand plotseling een gezonde maaltijd voorzet met verse groenten en volkorenproducten, zal hij zeggen: "Dit smaakt naar niets! Waar is de smaak?"

Zijn smaakpapillen zijn zo overweldigd door zout, vet en suiker dat hij de subtiele smaken van gezond voedsel niet meer kan waarderen. Hij moet zijn smaak heropvoeden.

Zo is het met veel christenen. Ze zijn zo gewend aan "prettige zoetsappige preken" die hun oren strelen (2 Timotheüs 4:3), dat ze de echte voeding van Gods Woord niet meer kunnen proeven. Ze willen entertainment in plaats van waarheid, emoties in plaats van doctrine, gevoel in plaats van geloof.

In de Nederlandse kerkelijke context zien we dit terug in de hang naar populaire prediking. Er is een markt voor motiverende toespraken, succesverhalen en voorspoedsevangelie. Maar wanneer iemand de harde waarheden van het kruis predikt, van zelfverloochening, van lijden voor Christus, dan smaakt dat te bitter voor veel oren. Toch zegt Hebreeën 12:11: "Alle tuchtiging nu lijkt ons op het ogenblik niet tot vreugde, maar tot droefheid te zijn, maar later levert zij voor hen die erdoor geoefend zijn, een vreedzame vrucht van gerechtigheid op." Soms is de bitterste pil het beste medicijn.

Operatie 5: Het gevoel; Tastbare waarheid

God voelt. Hij ervaart pijn wanneer Zijn volk zondigt (Efeziërs 4:30: "Bedroef de Heilige Geest van God niet"). Hij ervaart vreugde wanneer zondaars zich bekeren (Lukas 15:7).

En wij hebben ook het vermogen om te voelen, zowel fysiek als spiritueel. Dit zintuig waarschuwt ons voor gevaar, laat ons intimiteit ervaren en helpt ons onderscheid te maken.

1 Johannes 1:1 spreekt over Jezus Christus: "Wat van den beginne was, dat wij gehoord hebben, dat wij met onze ogen gezien hebben, dat wij aanschouwd hebben en onze handen getast hebben, van het Woord des levens."

De apostelen hadden Jezus Christus aangeraakt, het was niet alleen theorie of doctrine. Het was tastbaar, echt, voelbaar.

Veel moderne theologie maakt het geloof te abstract. Mensen praten over God alsof Hij een filosofisch concept is in plaats van een levende persoon met wie je een relatie kunt hebben. Maar echte gelovigen kunnen getuigen: "Ik heb God gevoeld. Ik heb Zijn aanwezigheid ervaren."

Dit betekent niet dat geloof op gevoelens gebaseerd is, integendeel. Maar het betekent wel dat waar echte relatie is, daar ook echte ervaring is.

In onze rationele Nederlandse cultuur zijn we vaak wantrouwig over religieuze ervaringen. We noemen het "emotioneel" of "subjectief". Maar de Bijbel spreekt over echte, tastbare ontmoetingen met God. Denk aan Mozes op de berg, Jesaja in de tempel, Paulus op weg naar Damascus. Dit waren geen abstracte theologische inzichten, het waren krachtige, levensveranderende ervaringen. Het probleem is niet dat mensen te veel op ervaring vertrouwen, maar dat ze genoegen nemen met een koud, academisch geloof zonder persoonlijke ontmoeting met de levende God.

Tegelijkertijd moeten we waarschuwen tegen het gevaar van ervaringsgericht christendom. Sommige kerken jagen alleen emotionele hoogtes na, ze willen altijd "voelen", altijd huilen, altijd een ervaring hebben. Maar 2 Korinthe 5:7 zegt: "Want wij wandelen door geloof, niet door aanschouwen." Geloof gaat verder dan gevoel. Er zullen droge periodes zijn, beproevingen waar je niets "voelt". Dan moet geloof standhouden, ook zonder de bevestiging van emoties. Het evenwicht is: echte ontmoeting met God produceert echte ervaring, maar ons geloof is verankerd in Zijn Woord, niet in onze wisselende gevoelens.

De zesde toevoeging: Verstand

Jezus Sirach (Ecclesiasticus) 17:6 zegt: "En in de zesde plaats deelde Hij hun het verstand mee."

Verstand komt ná de vijf operaties. Dit is belangrijk. Veel mensen denken dat je eerst kennis nodig hebt voordat je kunt functioneren. Maar God werkt andersom.

Eerst erfden we Gods zintuigen, de mogelijkheid om te zien, horen, ruiken, proeven en voelen. En pas dáárna kregen we verstand om al die informatie te verwerken en te begrijpen.

Dit verklaart waarom het niet genoeg is om alleen maar kennis te hebben. Je kunt alle theologie kennen en toch spiritueel dood zijn. De Farizeeën kenden de Schriften van buiten, maar herkenden de Messias niet toen Hij voor hun neus stond.

Spreuken 9:10 zegt: "Het begin van de wijsheid is de vreze des HEEREN, en de kennis des Heiligen is verstand." Echte wijsheid begint niet met intellectuele kennis, maar met eerbied voor God.

Dit heeft radicale implicaties voor hoe we geloof benaderen in onze niet-religieuze (seculiere) samenleving. Nederland is een hoog opgeleide natie, en we waarderen intellectuele prestaties. Maar Paulus schrijft in 1 Korinthe 1:27: "God heeft het dwaze van de wereld uitverkoren om de wijzen te beschamen." Theologische diploma's en academische studies zijn niet verkeerd, maar ze zijn ook niet voldoende. Je kunt een PhD/Doctoraat in theologie hebben en toch de levende God niet kennen. Wat God zoekt, is niet eerst onze intellectuele instemming, maar ons overgegeven hart. Kennis komt daarna, als dienaar van geloof, niet als vervanging ervoor.

De kerk als lichaam: Eenheid in verscheidenheid

Het menselijk lichaam met zijn vijf zintuigen is een perfecte illustratie van hoe de kerk zou moeten functioneren. 1 Korinthe 12:12 zegt: "Want zoals het lichaam één is en veel leden heeft, en al de leden van het ene lichaam, hoewel zij velen zijn, één lichaam zijn, zo ook Christus."

Let op: veel leden, maar één lichaam. Niet veel lichamen, maar één lichaam met verschillende functies.

Het oog kan niet tegen de hand zeggen: "Ik heb u niet nodig" (1 Korinthe 12:21). Elk lid heeft een functie en alle leden hebben elkaar nodig. De oren kunnen niet zien. De ogen kunnen niet horen. Maar samen, als functionerend geheel, vormen ze een compleet systeem.

Hier maken veel denominaties en kerkgemeenten een grote fout. Ze gedragen zich alsof zij het hele lichaam zijn. Maar één kerkgemeente is niet het hele lichaam, het is hoogstens één lid. Wij hebben elkaar nodig als gelovigen, over denominatiegrenzen heen, om echt te functioneren zoals God bedoelde.

Illustratie: De verminkte kerk

Stel je een kerkgemeente voor die alleen uit "oren" bestaat, mensen die willen horen, maar niets willen zien van wat er om hen heen gebeurt. Of een kerkgemeente die alleen uit "monden" bestaat, iedereen praat en predikt, maar niemand luistert. Of een kerkgemeente die alleen uit "handen" bestaat, druk bezig met activiteiten en programma's, maar zonder richting of visie.

Dit zijn verminkte kerkgemeenschappen. Ze missen kritieke functies. Het lichaam van Christus heeft alle zintuigen nodig, volledig ontwikkeld en werkend in harmonie.

In de Nederlandse samenleving zien we dit probleem overduidelijk. Er zijn talloze denominaties en onafhankelijke kerken, elk met hun eigen focus en identiteit. Sommige zijn sterk in Bijbelstudie (horen), andere in maatschappelijk werk (handen), weer andere in aanbidding (mond). Maar in plaats van elkaar aan te vullen als leden van één lichaam, concurreren ze vaak met elkaar. We hebben een transformatie nodig van denominationaal denken naar lichaamsdenken, waarbij we erkennen dat andere kerkgemeentes niet onze concurrenten zijn, maar onze mededelematen. Natuurlijk moet deze eenheid gebaseerd zijn op waarheid; we kunnen niet verenigen met leringen die het Evangelie tegenspreken. Maar binnen het kader van Bijbelse orthodoxie moeten we leren samenwerken als één lichaam met verschillende maar complementaire functies.

Het gebruik van de operaties: Verantwoordelijkheid

Jezus Sirach (Ecclesiasticus) 17:5 zegt dat we het gebruik van de vijf operaties ontvingen. God geeft ze niet om te verstoffen, Hij geeft ze om te gebruiken.

Hebreeën 5:14 spreekt over gelovigen "die door voortdurend gebruik hun zintuigen geoefend hebben tot onderscheiding van zowel het goede als het kwade."

Let op: voortdurend gebruik. Je zintuigen worden scherper door ze te gebruiken. Een ongebruikte spier verslapt. Een ongebruikt zintuig verzwakt.

Veel christenen gebruiken hun geestelijke zintuigen niet. Ze willen dat de dominee voor hen denkt, voor hen hoort, voor hen ziet. Maar God gaf jou je eigen ogen, je eigen oren, je eigen verstand. Je bent verantwoordelijk om ze te gebruiken.

Handelingen 17:11 prijst de Bereërs omdat ze "met alle bereidwilligheid het woord ontvingen en dagelijks de Schriften onderzochten of deze dingen zo waren." Ze namen niet klakkeloos aan wat Paulus zei, ze toetsten het aan de Schrift. Dat is het gebruik van geestelijke zintuigen.

In onze tijd is er een gevaarlijke passiviteit in veel kerkgemeenten. Mensen komen naar de kerk, luisteren naar een preek, gaan naar huis, en herhalen deze cyclus week na week zonder ooit zelf de Bijbel te onderzoeken. Ze eten geestelijk voorgekauwde voeding. Maar God wil dat we volwassen worden, dat we leren onszelf te voeden met Zijn Woord, zelf te onderscheiden tussen waar en vals, zelf een geestelijke wandel te ontwikkelen. Dit vereist actief gebruik van onze geestelijke zintuigen. Het betekent dagelijks Bijbel lezen, bidden, toetsen wat we horen aan de Schrift, en groeien in onderscheidingsvermogen.

Dood voordat levend: Een geestelijke les

Er is een diepgaande waarheid in de manier waarop God Adam schiep. Adam was eerst dood, een bewegingloos lichaam van stof, voordat hij levend werd.

Dit patroon zien we door de hele Bijbel heen:

• Voordat zaad kan groeien, moet het in de grond sterven (Johannes 12:24)

• Voordat we kunnen leven voor God, moeten we sterven aan onszelf (Romeinen 6:11)

• Voordat we kunnen opstaan in heerlijkheid, moeten we begraven worden in de doop (Romeinen 6:4)

Kolossenzen 3:3 zegt: "Want u bent gestorven en uw leven is verborgen met Christus in God."

Dit is misschien wel de meest gemiste waarheid in het moderne christendom. Kerken preken over "je beste leven nu", over voorspoed en zegen, over succes en overwinning. Maar ze vergeten dat het christelijk leven begint met dood, dood aan zonde, dood aan eigenbelang, dood aan de wereld.

Jezus Christus zei: "Wie zijn leven liefheeft, zal het verliezen; en wie zijn leven haat in deze wereld, zal het bewaren tot het eeuwige leven" (Johannes 12:25). Dit is geen populaire boodschap, maar het is wel de waarheid.

Illustratie: De twee grondleggers

Twee mannen besluiten een huis te bouwen. De eerste begint meteen met muren optrekken, zonder eerst een fundament te leggen. Hij maakt snel vorderingen en binnen een paar weken staat er een indrukwekkend ogend gebouw.

De tweede man begint met graven. Diep graven. Weken lang ziet het eruit alsof hij helemaal niet bezig is een huis te bouwen, hij maakt alleen maar een groot gat. Mensen lopen voorbij en denken: "Wat doet hij? De ander is al bijna klaar!"

Maar dan komt de storm. Het eerste huis stort in omdat er geen fundament is. Het tweede huis staat nog steeds, diep verankerd in de grond.

Zo is het met het geestelijk leven. Sommige mensen willen meteen "leven", ze willen zegen, kracht, vreugde. Maar ze willen niet eerst "sterven", ze willen geen fundament leggen van zelfverloochening, gehoorzaamheid en toewijding. Hun geestelijke leven ziet er misschien indrukwekkend uit, maar bij de eerste storm stort het in.

Dit is bijzonder relevant in een cultuur die gericht is op directe bevrediging (instant gratification). We willen alles onmiddellijk, snelle resultaten, zichtbare successen, tastbare zegeningen. Maar geestelijke groei werkt niet zo. Jakobus 1:2-4 zegt: "Beschouw het als louter vreugde, mijn broeders, wanneer u met allerlei verzoekingen in aanraking komt, want u weet dat de beproeving van uw geloof volharding uitwerkt. En laat de volharding een volmaakt werk hebben, opdat u volmaakt en volkomen zult zijn, in niets te kort schietend." De beproevingen die ons geestelijk "doden", onze dromen, ambities en eigenbelang, zijn precies wat ons geestelijk levend maakt. Dit paradoxale principe is de kern van het christelijk geloof.

De noodzaak van de Heilige Geest in de kerk

Net zoals Adam dood was totdat God Zijn adem in hem blies, zo is een kerk dood zonder de Heilige Geest. Je kunt een prachtig gebouw hebben, perfecte muziek, eloquente prediking, grote aantallen, maar zonder de Geest is het een dode organisatie.

Jakobus 2:26 zegt: "Want zoals het lichaam zonder geest dood is, zo is ook het geloof zonder werken dood."

Een kerk zonder de Geest is als een lichaam zonder adem, het ziet er misschien uit als een kerk, het functioneert misschien als een kerk, maar er is geen geestelijk leven.

Hier maken veel traditionele kerken een fatale fout. Ze vertrouwen op hun geschiedenis, hun rituelen, hun structuren. Maar als de Geest verdwenen is, blijft er alleen een lege huls over.

Openbaring 3:1 bevat een schokkende beschrijving van de gemeente in Sardis: "Ik ken uw werken: u hebt de naam dat u leeft, maar u bent dood."

Ze hadden een reputatie. Ze waren ooit levend geweest. Maar nu waren ze dood, ook al bleef de religieuze activiteit voortgaan.

In Nederland zien we dit fenomeen op grote schaal. Veel historische kerken hebben prachtige gebouwen, rijke tradities en respectable plaatsen in de samenleving. Maar de Geest is verdwenen. De diensten zijn rituelen geworden zonder kracht, preken zijn sociaal commentaar geworden zonder transformerende waarheid, en de kerkgemeenschap is een sociaal clubje geworden zonder geestelijke intimiteit. We hebben geen meer kerken nodig, we hebben meer Geest nodig in de kerken die we hebben. Dit betekent niet het creëren van emotionele shows of chaotische bijeenkomsten. De Geest brengt orde (1 Korinthe 14:40), maar ook leven, kracht en transformatie.

Het patroon van Jezus Christus: Ons voorbeeld

Jezus Christus kwam om ons een patroon te geven, een levend voorbeeld van hoe het geestelijk leven eruit moet zien. In alles wat Hij deed, zag je de vijf operaties van God in perfecte harmonie:

Zijn ogen waren altijd gericht op de wil van de Vader (Johannes 5:19: "De Zoon kan niets uit Zichzelf doen, of Hij moet het de Vader zien doen")

Zijn oren waren altijd open voor de stem van God (Johannes 12:49: "Want Ik heb niet uit Mijzelf gesproken, maar de Vader, Die Mij gezonden heeft, Hij heeft Mij een gebod gegeven wat Ik zeggen en wat Ik spreken moet")

Zijn neus rook wat aangenaam was voor God (Efeziërs 5:2: "Christus... Zich voor ons heeft overgegeven als offergave en slachtoffer, tot een aangename geur voor God")

Zijn mond proefde de wil van God (Johannes 4:34: "Mijn voedsel is dat Ik de wil doe van Hem Die Mij gezonden heeft")

Zijn handen voelden de pijn van degenen die Hij genas en uiteindelijk de pijn van het kruis

Dit is het patroon dat wij moeten volgen. 1 Petrus 2:21 zegt: "Want hiertoe bent u geroepen, omdat ook Christus voor ons geleden heeft en ons een voorbeeld heeft nagelaten, opdat u Zijn voetstappen zou navolgen."

In praktische zin betekent dit dat elk aspect van ons leven, hoe we kijken, hoe we luisteren, wat we waarderen, wat we nastreven, hoe we handelen, gemodelleerd moet zijn naar Jezus Christus. Dit is geen legalisme of uiterlijke imitatie. Het is een diepe, innerlijke transformatie waarbij de Geest van Christus in ons dezelfde patronen produceert die in Hem waren. Romeinen 8:29 zegt: "Want hen die Hij tevoren heeft gekend, heeft Hij ook tevoren bestemd om gelijkvormig te zijn aan het beeld van Zijn Zoon." Dit is het doel, niet slechts goede mensen worden, maar Christus-vormige mensen.

Waarschuwing: Het misbruik van zintuigen

Net zoals de zintuigen gebruikt kunnen worden voor Gods eer, kunnen ze ook misbruikt worden voor zonde:

• Ogen kunnen zien naar begeerlijkheid (Mattheüs 5:28)

• Oren kunnen luisteren naar goddeloze raad (Spreuken 1:10)

• Neus kan verlangen naar wereldse dingen (Numeri 11:4-6, waar Israël terugverlangde naar de "geuren" van Egypte)

• Mond kan proeven van verboden vruchten (Genesis 3)

• Handen kunnen aanraken wat verboden is (Genesis 3:6)

Romeinen 6:13 waarschuwt: "En stel uw leden niet ter beschikking aan de zonde als instrumenten van ongerechtigheid, maar stel uzelf ter beschikking aan God als levenden uit de doden, en uw leden aan God als instrumenten van gerechtigheid."

Onze zintuigen zijn krachtige werktuigen. De vraag is: aan wie stellen we ze ter beschikking? Aan God of aan de zonde?

In onze digitale tijd is deze waarschuwing actueler dan ooit. Onze ogen zijn constant blootgesteld aan beelden via schermen. Onze oren worden gebombardeerd met berichten, muziek en content. Onze handen zijn verbonden met apparaten die toegang geven tot alles wat de wereld biedt. De vraag is niet óf we onze zintuigen gebruiken, maar hóe we ze gebruiken. Spreuken 4:23 zegt: "Behoed uw hart boven al wat te bewaren is, want daaruit zijn de uitgangen des levens." Dit "bewaken" begint bij het bewaken van wat we toelaten via onze zintuigen, wat we kijken, wat we luisteren, waar we onze aandacht aan geven. In een tijd van oneindige content en constante verbinding is geestelijke discipline belangrijker dan ooit.

De kerk in Nederland: Een oproep tot herleving

Als we deze principes toepassen op de Nederlandse context, zien we grote nood aan herleving. Veel kerken functioneren met slechts één of twee zintuigen:

• Sommige kerken zijn alleen "oren"; intellectuele studieclubs waar veel theologie wordt besproken, maar weinig geleefd

• Andere kerken zijn alleen "monden"; veel lof en aanbidding, maar weinig substant of diepgang

• Weer andere kerken zijn alleen "handen"; sociaal werk en gemeenschapsprojecten, maar zonder geestelijke kracht of Bijbelse fundering

Wat we nodig hebben zijn kerkgemeenschappen waar alle vijf operaties functioneren in harmonie onder leiding van de Heilige Geest. Kerkgemeenschappen die:

1. Zien wat God doet en waar Hij werkt

2. Horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt

3. Ruiken of hun aanbidding en dienst aangenaam is voor God

4. Proeven en onderscheiden tussen waar en vals

5. Voelen de aanwezigheid van God en de nood van mensen om hen heen

Dit vraagt om:

• Ernstige Bijbelstudie (niet alleen intellectueel, maar ook toegepast)

• Krachtige aanbidding (niet alleen emotioneel, maar ook in geest en in waarheid)

• Vurig gebed (niet alleen ritueel, maar ook in de kracht van de Geest)

• Gehoorzame levens (niet alleen op zondag, maar elke dag)

• Getuigenis naar buiten (niet alleen met woorden, maar ook met daden)

Specifiek voor Nederland betekent dit dat we moeten breken met een cultuur van religieuze conformiteit en traditie zonder leven. We moeten eerlijk zijn: veel van wat we "kerk" noemen, is niet wat de Bijbel bedoelt met ecclesia, de uitgeroepen kerkgemeente. Het is tijd voor een radicale terugkeer naar Bijbelse patronen: gemeenschappen waar de Geest regeert, waar Gods Woord de absolute autoriteit is, waar heiligheid de norm is, en waar echte geestelijke transformatie plaatsvindt. Dit zal niet populair maken. Het zal ons misschien kleiner maken in aantal. Maar het zal ons levend maken in geest.

De eenheid van het lichaam: Waarom denominaties problematisch zijn

1 Korinthe 1:10-13 is helder over kerkelijke verdeeldheid: "Ik vermaan u nu, broeders, door de Naam van onze Heere Jezus Christus, dat u allen hetzelfde zegt en dat er geen scheuringen onder u zijn, maar dat u hersteld zult zijn in hetzelfde denken en in hetzelfde oordeel. Want het is mij over u bekend geworden, mijn broeders... dat er twisten onder u zijn. Ik bedoel dit: dat ieder van u zegt: Ik ben van Paulus, en ik van Apollos, en ik van Cefas, en ik van Christus. Is Christus verdeeld?"

Paulus veroordeelt verdeeldheid zelfs op basis van apostolische leiders. Hoeveel meer zou hij dan verdeeldheid veroordelen op basis van menselijke denominaties en tradities?

Het probleem met denominaties is niet dat ze verschillende nadrukken hebben, maar dat ze zich afscheiden als aparte lichamen. Dit is anatoom inconsistent met het Bijbelse beeld van ÉÉN lichaam met VEEL leden.

Stel je voor dat je hand zich afscheidt van je lichaam en zegt: "Ik ben de Hand-denominatie." En je voet zegt: "Ik ben de Voet-gemeente." En je oor zegt: "Wij zijn de Ware Gehoorders Kerk." Dit is absurd, maar precies wat denominaties doen.

In Nederland hebben we tientallen denominaties, Nederlands Gereformeerd, Hervormd, Baptisten, Pinkstergemeenten, Evangelisch, en talloze onafhankelijke kerken. Elk claimt een deel van de waarheid, maar weinigen erkennen dat ze slechts ÉÉN lid zijn van ÉÉN lichaam. Deze verdeeldheid verzwakt het getuigenis van de kerk. Jezus Christus bad in Johannes 17:21: "opdat zij allen één zijn, zoals U, Vader, in Mij en Ik in U, dat ook zij in Ons één zijn; opdat de wereld gelove dat U Mij gezonden hebt." Onze verdeeldheid is een tegengetuigenis aan de wereld. We hoeven het niet over alles eens te zijn, maar we moeten ophouden met het bouwen van muren tussen ons op basis van secundaire verschillen, terwijl we eenheid bewaren rond de kern van het Evangelie.

Praktische toepassing: Hoe gebruik je je geestelijke zintuigen?

Laten we concreet worden. Hoe pas je deze principes toe in je dagelijks leven?

Voor individuele gelovigen:

Train je geestelijke ogen:

• Lees dagelijks de Bijbel en vraag God je ogen te openen voor Zijn waarheid

• Let op hoe God werkt in je omstandigheden

• Bescherm je ogen tegen zondige beelden en wereldse invloeden

Ontwikkel je geestelijke oren:

• Neem tijd voor stil gebed om Gods stem te horen

• Toets alles wat je hoort aan de Schrift (Handelingen 17:11)

• Vermijd constante "ruis" van de wereld, creëer ruimte voor Gods stem

Verfijn je geestelijke reuk:

• Evalueer of je gebeden en aanbidding aangenaam zijn voor God

• Wees eerlijk over gebieden waar je leven "stinkt" in Gods neus

• Streef naar een leven dat een aangename geur is (2 Korinthe 2:15)

Scherp je geestelijke smaak:

• Leer onderscheid maken tussen gezonde leer en dwaling

• "Proef" verschillende leringen door ze aan de Bijbel te toetsen

• Verlang naar het zuivere, onvervalste Woord (1 Petrus 2:2)

Gebruik je geestelijke tastzin:

• Zoek echte gemeenschap met andere gelovigen

• Wees niet tevreden met alleen intellectueel geloof, zoek levende relatie met God

• Dien anderen praktisch met je handen

Voor Nederlandse gelovigen betekent dit vaak een radicale verandering van levensstijl. We zijn gewend aan een gescheiden leven: geloof op zondag, niet-religieus/werelds (seculier) de rest van de week. Maar geestelijke zintuigen werken 24/7. Dit betekent je smartphone-gebruik evalueren (wat komt er binnen via je ogen en oren?), je mediakeuzes bewust maken (dient deze serie/film/podcast je geestelijke groei?), je vrije tijd heiligen (gebruik je je handen voor Gods werk of alleen voor eigen plezier?), en je relaties bouwen rond geestelijke groei (moedigen je vrienden je aan in geloof of trekken ze je naar beneden?).

Voor kerkleiders:

Leid met alle vijf operaties:

• Zie waar je kerkgemeente geestelijk staat (niet alleen numeriek)

• Hoor wat de Geest zegt, niet alleen wat de trend is

• Ruik of je programma's aangenaam zijn voor God of alleen voor mensen

• Proef of je leer gezond is

• Voel de noden van je kerkgemeente

Ontwikkel alle zintuigen in je kerkgemeente:

• Leer je kerkgemeente zelf de Bijbel te lezen (geestelijke ogen)

• Train ze om Gods stem te horen (geestelijke oren)

• Help ze onderscheid te ontwikkelen (geestelijke smaak)

• Creëer ruimte voor echte aanbidding (geestelijke reuk)

• Bevorder praktische dienst (geestelijke tastzin)

Wees een voorbeeld:

• Net als de pastor die 10 jaar lang naar één lid in Rotterdam reisde

• Waardeer elk individueel lid van het lichaam

• Dien niet voor geld (salaris) maar uit toewijding aan God

Een praktische uitdaging voor Nederlandse kerkleiders: evalueer je kerkgemeente eerlijk. Welke zintuigen zijn onderontwikkeld? Misschien hebben jullie sterke prediking (oren) maar weinig praktische dienst (handen). Of veel sociale activiteit maar weinig geestelijke diepgang. Durf structuren te doorbreken die niet werken. Durf tradities op te geven die niet Bijbels zijn. En bovenal: durf te leiden vanuit de Geest, niet vanuit de bestuurskamer (boardroom). Dit betekent misschien minder mensen, minder geld, minder prestige, maar meer van God, meer kracht, meer echte transformatie.

De vijfvoudige bediening in Context

Nu we de vijf operaties van God begrijpen, kunnen we de vijfvoudige bediening uit Efeziërs 4:11 beter waarderen: "En Hij heeft sommigen gegeven als apostelen, sommigen als profeten, sommigen als evangelisten, sommigen als herders en leraars."

Maar merk op: deze bedieningen kwamen NADAT God de vijf operaties had vastgesteld. De operaties zijn het fundament; de bedieningen bouwen daarop voort.

Veel kerken zijn geobsedeerd door titels, wie is apostel, wie is profeet. Maar ze vergeten dat voordat je een titel kunt dragen, je eerst moet functioneren met de vijf operaties die God aan alle gelovigen gaf.

Je kunt jezelf apostel noemen, maar als je geestelijke ogen gesloten zijn, je oren doof zijn voor Gods stem, en je neus niet kan ruiken wat aangenaam is voor God, dan ben je geen apostel, maar een blinde gids.

De vijfvoudige bediening is niet een hiërarchie van titels, maar een functionele verdeling van verantwoordelijkheden binnen het ene lichaam. En ze zijn er "tot de volmaking van de heiligen, tot het werk van de dienst, tot opbouwing van het lichaam van Christus" (Efeziërs 4:12).

Het doel is niet om een paar "super-christenen" te hebben met indrukwekkende titels, maar om alle heiligen toe te rusten tot ze allemaal de volheid van Christus bereiken (Efeziërs 4:13).

Een kritische vraag voor de Nederlandse samenleving: waarom zijn we zo geobsedeerd door titels en posities? We hebben bisschoppen, dominees, pastoors, ouderlingen, diakenen, maar waar zijn de werkende lichamen? Waar is de kerkgemeente waar elk lid functioneert volgens zijn of haar gave? Waar is de kerk waar iedereen een actief, dienend deel is in plaats van een passieve toeschouwer? Het probleem is niet gebrek aan leiders, het is gebrek aan functionerende leden. We hebben kerkgemeenten nodig waar niet 5% dient en 95% toekijkt, maar waar 100% actief deelneemt in het lichaam volgens hun door God gegeven operaties en gaven.

Conclusie: Een oproep tot volledige functionaliteit

God heeft ons niet gemaakt om geestelijk invalide te zijn. Hij heeft ons niet vijf zintuigen gegeven om er maar twee te gebruiken. Hij heeft ons niet gemaakt naar Zijn beeld om als een verminkend lichaam te functioneren.

De vraag is: gebruiken we wat God ons gegeven heeft?

• Gebruiken we onze geestelijke ogen om Zijn werk te zien?

• Gebruiken we onze geestelijke oren om Zijn stem te horen?

• Gebruiken we onze geestelijke neus om te ruiken of onze offers aangenaam zijn?

• Gebruiken we onze geestelijke smaak om onderscheid te maken?

• Gebruiken we onze geestelijke tastzin om echte relatie met God te ervaren?

En als kerk: functioneren we als één lichaam met vele leden, of zijn we gefragmenteerd in concurrerende denominaties en verdeelde groepen?

Romeinen 12:4-5 vat het mooi samen: "Want zoals wij in één lichaam vele leden hebben en de leden niet alle dezelfde functie hebben, zo zijn wij, hoewel velen, één lichaam in Christus, maar afzonderlijk leden van elkaar."

Laten we teruggaan naar Gods oorspronkelijke ontwerp. Laten we de vijf operaties die Hij in ons legde volledig ontwikkelen. Laten we functioneren als het complete, gezonde lichaam van Christus dat Hij bedoelde dat we zouden zijn.

Want alleen dan, wanneer alle zintuigen werken, alle leden functioneren, en de Heilige Geest door het hele lichaam stroomt, kunnen we zijn wat God ons riep om te zijn: "het lichaam van Christus, en afzonderlijk leden" (1 Korinthe 12:27).

Dit is het moment voor een eerlijke evaluatie. Niet alleen als individu, maar ook als kerkgemeente, als kerkgemeenschap van gelovigen in Nederland. Zijn we het lichaam van Christus, of zijn we een religieus clubje? Hebben we de Geest, of alleen de vorm van godsvrucht? Gebruiken we onze zintuigen voor Gods glorie, of zijn ze verlamd door traditie, compromis en wereldsheid?

De uitdaging is helder: Word wakker. Reinig je zintuigen. Train je geestelijke vermogens. Functioneer als het lid van het lichaam dat God je bedoelde te zijn. En samen, niet verdeeld in denominaties, maar verenigd in Christus, laten we het volledige, functionerende, krachtige lichaam van Christus zijn dat de wereld om ons heen zo hard nodig heeft te zien.

Want de wereld gelooft niet door onze theologie, maar door onze eenheid (Johannes 17:21). Ze worden niet aangetrokken door onze gebouwen, maar door onze liefde (Johannes 13:35). En ze worden niet overtuigd door onze woorden, maar door de kracht van Gods Geest die door ons werkt (1 Thessalonicenzen 1:5).

Laten we Gods vijf operaties volledig gebruiken, zodat Zijn naam volledig verheerlijkt wordt, niet alleen in onze lofzangen, maar in ons leven, onze kerkgemeenschap, en onze impact op de wereld.

"Maar u bent een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterschap, een heilig volk, een volk dat God Zich tot Zijn eigendom maakte, opdat u de deugden zou verkondigen van Hem Die u uit de duisternis geroepen heeft tot Zijn wonderbaar licht." 1 Petrus 2:9